Loading: Khám phá Lễ cúng mừng lúa mới của người M'Nông Gar

Khám phá Lễ cúng mừng lúa mới của người M'Nông Gar

(PL&DS) - Ngày 12/3, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đắk Lắk đã phối hợp UBND huyện Lắk đã tổ chức trình diễn Lễ cúng mừng lúa mới của người M'Nông Gar.

Báo Bảo vệ pháp luật đưa tin, để góp phần cho thành công của Lễ hội Cà phê Buôn Ma Thuột lần thứ 7 năm 2019, sáng 12/3, Đoàn nghệ nhân M’Nông Gar của buôn Jiê Yúk (xã Đắk Phơi, huyện Lắk, tỉnh Đắk Lắk) đã tham gia trình diễn Lễ cúng lúa mới tại Trung tâm văn hóa tỉnh Đắk Lắk.

Lễ cúng lúa mới là phong tục lâu đời của các dân tộc sống trên dãy Trường Sơn nói chung và người M’Nông Gar nói riêng đã lưu truyền từ thế hệ của cha ông sang thế hệ con cháu bao đời nay.

Được thành lập từ năm 1976, buôn Jiê Yúk cách trung tâm TP.Buôn Ma Thuột hơn 60 km. Xuất phát từ tập quán canh tác nương rẫy, làm nông nghiệp, người người M’Nông Gar ở buôn Jiê Yúk quan niệm tín ngưỡng vạn vật hữu linh. Do đó, trong hệ thống lễ hội liên quan đến chu kỳ cây trồng, Lễ cúng lúa mới là một trong những lễ hội quan trọng, không thể thiếu trong đời sống của người M’Nông Gar.

Cứ vào tháng 12 hàng năm, khi năm cũ sắp hết, chuẩn bị chào đón năm mới và cũng là khi lúa trên rẫy đã về kho, mùa màng đã thu hoạch xong, đồng bào M’Nông Gar lại tổ chức mừng lúa mới nhằm tôn vinh hạt thóc của thần linh (yang) ban cho dân làng và cầu cho mưa thuận, gió hòa, mùa màng bội thu và gia đình sung túc.

Báo Tổ quốc cho biết, nghi lễ được tái hiện với hai phần, gồm: Phần lễ cúng thần linh và phần hội với các hoạt động diễn tấu chiêng, múa xoang. Đây là một trong những nghi lễ mang tính truyền thống văn hóa lâu đời của đồng bào M'nông Gar ở huyện Lắk. Nghi lễ nhằm cầu mong thần linh phù hộ con người có sức khỏe, mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, buôn làng no ấm, yên vui. Ngoài ra, đây còn là dịp để mỗi thành viên và cả cộng đồng cùng gắn kết, giao hòa với thế giới tâm linh trong cuộc sống thực tại; thể hiện sự gắn kết giữa người với người, giữa người với thiên nhiên theo quan niệm "vạn vật hữu linh".

title=/

 Già làng và thầy cúng đứng trước cây nêu đọc lời khấn thần linh.

Trước khi tổ chức lễ cúng, mọi người trong buôn chuẩn bị các lễ vật gồm: cây nêu, 3 ché rượu cần, 1 con gà, 1 con heo, bếp lửa....; các đồ dùng hằng ngày và dụng cụ lao động sản xuất; các giống lúa, hạt giống cây trồng được thu hoạch từ trên nương rẫy. Ngay từ sáng sớm chuẩn bị lễ cúng, mọi thành viên trong gia đình đều tất bật mỗi người một công việc, con trai đi bắt heo, bắt gà, vịt làm thịt; con gái nhóm lửa, luộc măng chua, nấu cơm, giã bột gạo, giã măng chua.

Mở đầu là lễ cúng là nghi thức cúng thần linh. Ngay sau đó là lễ cúng Lúa mới và cúng sức khỏe cho già làng ngay tại kho lúa. Kết thúc lễ cúng, thầy cúng mời già làng, bà con và mọi người cùng ăn, uống rượu cộng cảm, kể chuyện, vui đùa, chúc nhau mừng lúa mới… cùng tiếng cồng chiêng và những điệu hát suốt ngày, thâu đêm.

title=/

Đội cồng chiêng phục vụ lễ cúng lúa mới. 

Phát biểu tại Lễ cúng lúa mới, lãnh đạo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đắk Lắk cho hay, việc tổ chức trình diễn nghi lễ, lễ hội của đồng bào dân tộc thiểu số là một trong những hoạt động quan trọng, góp phần bồi đắp, làm giàu kho tàng văn hóa, vốn tri thức dân gian của các dân tộc Việt Nam.

Những giá trị về bản sắc văn hóa, truyền thống tốt đẹp đó đều thể hiện sự mong ước của con người luôn khỏe mạnh, may mắn, mùa màng bội thu, nhà nhà no ấm, buôn làng yên vui, được gặp gỡ giao lưu sau những ngày lao động mệt mỏi. Đây cũng là dịp để mỗi thành viên và cộng đồng được giao hòa với thế giới tâm linh và thế giới thực tại, giữa người với người, giữa người với thiên nhiên. Lễ cúng lúa mới của người M’Nông Gar là một trong những nỗ lực của ngành văn hóa để hoàn thành nhiệm vụ về bảo tồn và phát huy văn hóa cồng chiêng trên địa bàn tỉnh.

Theo Lê Nhung (Tổng hợp) - PL&DS

Bình luận: